( مسائل احياء موات ومشتركات ) موات س 1 - كوهى است كه نزد آن كوه ، يك قريه واقع شده آيا دامنه آن كوه ، حريم آن قريه است يا مال امام أرواحنا له الفداء است كه هر كس احياء كند مالك آن مىشود وبر فرضى كه حريم آن قريه باشد اگر بعضي از اهالى آن قريه ، با عدم رضايت ديگران غرس أشجار كند واز نهر مشترك ، آبيارى كند ، جايز است يا نه وبر فرضى كه جايز نباشد آيا اهالى آن قريه ، حق اجبار به بريدن آن درختها را دارند يا نه واگر غارس ، به بريدن آن درختها راضى نشود وقطع نكند ديگران مىتوانند درختها را قطع وزمين مشترك را خالى نموده وأصل درختها را به صاحبان آن درختها ، تحويل دهند يا نه ؟ ج - كوه ، از موات ومتعلق به امام عليه السلام است ولى اهالى ده ، حق انتفاع از آن ، بعنوان حريم ، به مقدار احتياج دارند وكسى حق ندارد در حريم مورد احتياج اهالى ، كارى كند كه باعث تضييق بر آنها شود وچنانچه غارس به اين بهانه ، بخواهد مقدارى از أراضي را ، تملك نمايد ، اهالى مىتوانند با مراجعه به مراجع صلاحيت دار ، دست غارس را از اين گونه تضييقات كوتاه نمايند ولى اگر اين غرس ، باعث تضييق نباشد ومورد احتياج اهالى در موقع غرس نبوده ودر أراضي موات باشد ، كسى حق ممانعت از أو را ندارد ودر هر حال بدون رضاى غارس يا اذن حاكم شرع ، قطع أشجار جايز نيست ودر نزاع موضوعي مرافعه شرعيه لازم است . س 2 - قطعه زمينى است كه سألها باير بوده ومدت هيجده سال است توسط شخصي